Hukum Pakai Inhaler Ketika Puasa
Adakah penggunaan inhaler (ubat semburan asma) membatalkan puasa? Kupasan terperinci mengenai khilaf pandangan ulama (tidak batal di sisi jumhur kontemporari vs batal) serta keputusan Pejabat Mufti Wilayah Persekutuan.
Isi Kandungan
1. Asma dan Fungsi Inhaler
Penyakit asma berlaku akibat hipersensitiviti pada saluran pernafasan yang menyebabkan bronkiol menyempit, membengkak, dan dipenuhi mukus tebal. Inhaler merupakan alat semburan perubatan segera (*quick reliever*) yang membekalkan dos ubat bronkodilator untuk mengembangkan saluran pernafasan dengan pantas demi mencegah lemas akibat sesak nafas.
2. Hujah 1: Pandangan Tidak Membatal Puasa
Jumhur ulama kontemporari (seperti Syeikh Bin Baz, Syeikh Yusuf al-Qaradawi, dan Syeikh Tantawi) memutuskan bahawa **inhaler tidak membatalkan puasa**. Hujah saintifik dan syarak diperincikan oleh Prof. Madya Dr. Ahmad bin Muhammad al-Khalil:
“Satu alat inhaler mengandungi 10 ml cecair ubat yang digunakan untuk 200 kali semburan. Setiap semburan mengeluarkan kuantiti teramat kecil (kurang daripada setitis). Sebahagian besar ubat diserap ke saluran pernafasan, manakala baki mikro cecair yang masuk ke perut adalah dimaafkan.”
Qiyas Fiqh: Hal ini disamakan dengan sisa air yang melekat pada dinding kerongkong selepas berkumur-kumur (*madmadah*) dan memasukkan air ke hidung (*istinsyaq*) ketika berwuduk, yang mana kuantitinya adalah dimaafkan jika tertelan.
3. Hujah 2: Pandangan Membatal Puasa
Sebaliknya, sebahagian minoriti ulama seperti Dr. Wahbah al-Zuhaili berpandangan bahawa penggunaan inhaler **membatalkan puasa**:
Alasan mereka adalah kerana semburan ubat tersebut mengandungi air, gas, dan bahan kimia perubatan yang sengaja dimasukkan melalui rongga terbuka (mulut) ke bahagian kerongkong.
Bagi pesakit asma kronik yang terpaksa menggunakan inhaler secara kerap, mereka diberi kelonggaran untuk berbuka puasa dan menggantikan (*qada’*) pada hari yang lain.
4. Pilihan Fatwa Kebangsaan & Tempatan
Pejabat Mufti Wilayah Persekutuan cenderung memilih **pandangan jumhur ulama iaitu penggunaan inhaler tidak membatalkan puasa**. Keputusan ini bertujuan untuk memudahkan urusan pesakit asma tanpa membebankan mereka dengan qada puasa yang berpanjangan sekiranya asma mereka bersifat berterusan.
Soalan Lazim (FAQ)
Mengapakah majoriti ulama menyatakan inhaler tidak membatalkan puasa?
Kerana kuantiti cecair semburan inhaler adalah teramat kecil dan dimaafkan oleh syarak, serupa dengan air wuduk yang tersisa di kerongkong selepas berkumur-kumur.
Adakah pesakit asma perlu qada puasa sekiranya menggunakan inhaler?
Menurut pendapat terkuat yang diguna pakai oleh Jabatan Mufti, puasa individu yang menggunakan inhaler tetap sah dan tidak perlu qada.
Adakah wuduk terbatal sekiranya menyedut inhaler?
Tidak. Menyedut ubat asma langsung tidak menjejaskan sah atau batalnya wuduk kerana ia bukan perkara yang keluar dari dua jalan bersuci.
Panduan Amalan Ramadhan & Puasa
Sumber Rujukan
- Kementerian Kesihatan Malaysia (KKM) – *Portal MyHealth: Teknik Penggunaan Inhaler*.
- Doktor Budak – *Perlukah Bergantung Pada Inhaler Untuk Penyakit Asma*.
- Pejabat Mufti Wilayah Persekutuan – *Irsyad Al-Fatwa: Hukum Menggunakan Inhaler Ketika Berpuasa*.