Isi Kandungan

Nama sebenar beliau adalah Jundub bin Junadah bin Sakan, namun beliau lebih dikenali dalam lembaran sejarah Islam dengan gelaran kunyahnya, Abu Dzar Al Ghifari. Beliau dinisbahkan kepada kabilahnya iaitu Bani Ghifar. Bani Ghifar merupakan suku Arab Badui yang mendiami kawasan pergunungan terpencil di luar Mekah yang terletak di laluan perdagangan utama kafilah ke bumi Syam.

Pada zaman Jahiliyah, suku Ghifar sangat terkenal sebagai gerombolan perompak jalanan yang kejam dan tidak teragak-agak menumpahkan darah demi merampas barang dagangan. Namun begitu, mereka dikenali sebagai kaum yang mempunyai ketahanan fizikal yang sangat tinggi terhadap kelaparan dan cabaran gurun pasir yang ganas.

Apabila terdengar khabar tentang kedatangan nabi baru di Mekah, beliau mengutus saudaranya Unais untuk menyelidik. Maklumat positif yang dibawa balik oleh Unais membakar semangat Abu Dzar untuk terus bermusafir sendirian ke Mekah. Beliau tinggal di kawasan Masjidil Haram selama beberapa hari sebelum disapa oleh Saidina Ali bin Abi Talib RA yang membawanya bertemu Rasulullah ﷺ.

Selepas memeluk Islam, baginda ﷺ menasihatinya agar merahsiakan keislamannya dahulu dan pulang ke kampung halaman demi keselamatan. Namun, dengan keberanian luar biasa, Abu Dzar pergi ke tengah-tengah perhimpunan kafir Quraisy di Kaabah lalu melaungkan syahadah secara terbuka. Tindakan ini menyebabkan beliau dipukul teruk oleh musyrikin sehingga diselamatkan oleh bapa saudara nabi, Saidina Abbas bin Abdul Muttalib.

Abu Dzar dikenali sebagai ikon kezuhudan yang paling radikal di kalangan sahabat. Beliau berpegang teguh pada amaran keras Allah SWT di dalam Surah al-Taubah ayat 34-35 mengenai larangan menyimpan emas dan perak secara berlebihan tanpa menginfaqkannya di jalan Allah.

Prinsipnya yang amat ketat ini kadangkala menimbulkan perbezaan pendapat antara beliau dengan gabenor Syam ketika itu, iaitu Muawiyah bin Abu Sufyan, serta Khalifah Uthman bin Affan. Bagi meredakan keadaan dan memelihara keharmonian politik, Abu Dzar dengan rela hati meminta izin untuk bersara dan mengasingkan diri daripada kehidupan bandar ke sebuah perkampungan gurun pasir yang sunyi bernama Rabadzah.

أَوْصَانِي خَلِيلِي صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِسَبْعٍ بِحُبِّ الْمَسَاكِينِ وَأَنْ أَدْنُوَ مِنْهُمْ وَأَنْ أَنْظُرَ إِلَى مَنْ هُوَ أَسْفَلُ مِنِّي وَلَا أَنْظُرَ إِلَى مَنْ هُوَ فَوْقِي وَأَنْ أَصِلَ الرَّحِمَ وَإِنْ أَدْبَرَتْ وَأَنْ لَا أَسْأَلَ أَحَدًا شَيْئًا وَأَنْ أَقُولَ بِالْحَقِّ وَإِنْ كَانَ مُرًّا وَأَنْ لَا أَخَافَ فِي اللَّهِ لَوْمَةَ لَائِمٍ وَأَنْ أُكْثِرَ مِنْ لَا حَوْلَ وَلَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ فَإِنَّهُنَّ مِنْ كَنْزٍ تَحْتَ الْعَرْشِ

Maksudnya: “Kekasihku (Rasulullah) ﷺ berwasiat kepadaku dengan tujuh perkara: (1) mencintai orang miskin dan mendekati mereka, (2) melihat kepada orang yang berada di bawahku dan tidak melihat kepada orang di atasku dalam urusan dunia, (3) menyambung tali silaturrahim walaupun mereka berpaling daripadaku, (4) tidak meminta-minta sesuatu pun daripada manusia, (5) menyatakan kebenaran walaupun ia pahit, (6) tidak takut celaan orang yang mencela dalam berdakwah di jalan Allah, dan (7) memperbanyakkan ucapan ‘La haula wala quwwata illa billah’ (tiada daya dan kekuatan melainkan dengan pertolongan Allah) kerana ia merupakan simpanan di bawah Arasy.” (Hadis Riwayat Ahmad).

✦ HUKUM MENYIMPAN HARTA (EMAS & PERAK) YANG TELAH DIKELUARKAN ZAKATNYA

Mengumpul harta kekayaan yang halal serta menunaikan hak zakatnya secara sempurna dihukumkan sebagai Harus di sisi jumhur ulama (walaupun prinsip peribadi Abu Dzar mengharamkan penyimpanan baki harta yang melebihi keperluan asasi, fatwa rasmi syarak menetapkan zakat sebagai penyuci harta yang membolehkan pemilikan peribadi).

✦ HUKUM MENGAMALKAN ZUHUD DAN HIDUP SECARA SEDERHANA

Memilih gaya hidup sederhana (zuhud) demi memelihara kesucian hati daripada fitnah ketamakan dunia dihukumkan sebagai Sunat / Amat Dituntut (sebagai jalan tarbiah jiwa yang dicontohkan oleh Abu Dzar, selagi mana ia tidak membawa kepada pengabaian nafkah wajib ahli keluarga).