Uthman Bin Affan: Khalifah Ketiga yang Dermawan

kisah uthman bin affan

Saidina Uthman dilahirkan di dalam sebuah keluarga Quraisy yang kaya di Makkah beberapa tahun selepas kelahiran Nabi Muhammad SAW iaitu pada 576 Masihi. Nama sebenar beliau ialah Uthman bin Affan Bin Abil As bin Umaiyah.

Beliau ialah salah seorang daripada orang yang terawal memeluk islam dan amat dikenali kerana sifat dermawannya kepada orang yang susah.

Sifat keperibadian beliau yang terpuji ialah:

  1. Taat kepada Allah.
  2. Beliau sanggup berhijrah ke Habsyah dengan meninggalkan segala kemewahan harta benda dan sanak saudara demi menyambut seruan Allah dan Rasulullah. Beliau kemudian mengikuti penghijrahan dari Makkah ke Madinah.
  3. Bertakwa kepada Allah.
  4. Beliau banyak beribadah seperti Qiamullail.
  5. Malu dan lemah lembut.
  6. Sentiasa mengeluarkan kata-kata yang baik ketika bercakap walaupun dengan musuh.
  7. Dermawan.
  8. Membeli sebidang tanah bagi membesarkan Masjid al-Nabawi.
  9. Menderma 300 unta dan 10 000 dinar untuk Peperangan Tabuk.
  10. Memerdekakan hamba pada hari jumaat setiap minggu.
  11. Membeli perigi rumah dengan harga 35 000 dirham.

Uthman bin Affan (meninggal pada 18 Zulhijjah Tahun 33 Hijrah bersamaan 656 Masihi), merupakan khalifah ketiga setelah kewafatan baginda Muhammad SAW. Beliau telah memusatkan pemerintahan khalifah. Zaman Saidina Uthman disifatkan sebagai zaman yang kritikal bagi tamadun Islam kerana telah bermulanya fitnah yang besar dalam kalangan umat Islam itu sendiri.

Uthman seorang yang Dermawan


Walaupun Saidina Uthman kaya kerana hasil kepakarannya berniaga, beliau turut terkenal dengan sikapnya yang sangat pemurah. Ketika Rasulullah SAW naik ke atas mimbar, baginda menggesa para sahabat supaya berinfaq, Saidina Uthman pantas menyahut, “Aku akan berikan 100 ekor unta, lengkap dengan segala barangan di atasnya.”.

Nabi Muhammad SAW gembira dengan janji Saidina Uthman. Baginda turun satu anak tangga namun, masih lagi mengulang gesaan untuk berinfaq. Saidina Uthman sekali lagi menyahut, “Aku akan berikan lagi 100 ekor unta, lengkap dengan segala barangan di atasnya.”.

Wajah Rasulullah menampakkan kegembiraannya. Baginda turun satu lagi anak tangga, dan terus menggesa. Saidina Uthman sekali lagi bangun lantas berkata, “Aku akan berikan tambahan 100 ekor unta, lengkap dengan segala barangan di atasnya.”.

Dan begitulah contoh peristiwa di mana Saidina Uthman sangat dermawan dan tidak memikirkan tentang kekayaan duniawi semata. 300 unta dan 10 000 dinar telah diinfaqkan oleh beliau demi kemenangan Islam.

Pembunuhan Saidina Uthman


Pada satu malam, Saidina Uthman telah bermimpi bertemu Rasulullah SAW dan di sampingnya adalah Saidina Abu Bakar dan Saidina Umar. Ucapan Rasulullah SAW, “Marilah berbuka bersama kami..”.

Uthman memahami bahawa itu adalah petanda ajalnya. Beliau pun berpuasa pada hari esoknya. Beliau memakai seluar yang labuh supaya auratnya tidak terbuka jika dibunuh.

Kemuncak krisis iaitu pada musim haji tahun 33 hijrah, Madinah ditawan oleh sekumpulan pemberontak yang terpedaya fitnah Yahudi munafik. Pada keesokan harinya, Rumah Saidina Uthman dikepung. Mereka memaksa beliau untuk meletakkan jawatan atau beliau akan dibunuh.

Namun Saidina Uthman dengan tegas menjawab, “Jawatan Khalifah adalah pakaian yang Allah pakaikan kepada aku. Aku tidak akan mencabutnya selama-lamanya.”. Lalu beliau pun dibunuh pada hari Jumaat tanggal 18 Zulhijjah tahun 33 hijrah, ketika dalam keadaan sedang membaca al-Quran dan bersembahyang.

Sebelum pembunuhan Saidina Uthman bin Affan berlaku, para sahabat yang ada di Madinah cuba untuk mempertahankan beliau. Antara mereka adalah seperti Abdullah bin Umar dan Saidina ‘Ali yang mengarahkan Hasan dan Husain serta Zaid bin Thabit yang membawa orang Ansar bersama-samanya untuk mempertahankan Khalifah Uthman.

Namun Saidina Uthman bin Affan telah melarang mereka daripada menghunuskan senjata, bahkan memerintahkan mereka agar pulang ke rumah masing-masing. Kata Saidina Uthman, “Aku meminta kepada setiap orang yang menganggap wajib ke atasnya mendengar dan taat kepada khalifah agar tidak menghulurkan tangan dan menghunuskan senjatanya (untuk bertempur)”. (Ibn al-‘Arabi, Al-Awasim min al-Qawasim, hlm. 138)

Al-‘Allamah Muhibb al-Din al-Khatib mengatakan:

Himpunan riwayat yang ada menunjukkan bahawa Uthman telah mengambil pendirian menyerahkan kepada ketentuan Allah tanpa mahu mempertahankan diri. Ini kerana beliau bencikan fitnah dan takutkan Allah berkaitan darah orang Islam. (Muhibb al-Din al-Khatib, Ta’liqat al-Awasim min al-Qawasim, hlm. 138)

 Suatu hakikat yang lain, Saidina Uthman sebenarnya sudah tahu apa yang akan terjadi melalui berita yang disampaikan oleh Rasulullah SAW di dalam mimpinya seperti riwayat yang disebutkan sebelum ini.

PEMERINTAHAN UTHMAN BIN AFFAN


Saidina Uthman menjadi khalifah selepas Saidina Umar Al-khattab dibunuh pada tahun 644. Pelantikannya ialah melalui majlis syura dan terdapat enam calon yang dicadangkan. Pada pelantikan tersebut, Ali bin Abu Talib dan Uthman bin Affan mendapat undi sama banyak. Oleh sebab itu, Abd Rahman bin Auf mendapatkan pendapat orang ramai dan bersetuju yang Uthman layak menjadi khalifah yang ketiga.

Beliau memerintah selama dua belas tahun iaitu dari tahun 644 sehingga tahun 656. Dikatakan bahawa Saidina Uthman melantik saudaranya sebagai pentadbir jajahan baru Islam. Enam tahun pertama pemerintahannya aman manakala enam tahun terakhir pula keadaan huru-hara. Inilah yang dikatakan sebagai fitnah sesama umat Islam.

Beliau berjaya menyatukan mushaf al-Quran yang berbeza-beza kepada satu mushaf mengikut susunan mushaf yang dikumpulkan oleh Abu Bakar. Hingga ke hari ini, mushaf ini dikenali dalam dunia Islam sebagai Mushaf Uthmani. Semasa di Madinah, Saidina Uthman bin Affan membeli telaga air daripada bangsa Yahudi dan mewaqafkan ia untuk keperluan masyarakat Islam.

SUMBANGAN SAIDINA UTHMAN BIN AFFAN


Antara sumbangannya yang telah dicatatkan oleh kebanyakan kitab sejarah dalam ketamadunan Islam ialah:

  1. Berjaya meluaskan wilayah Islam hingga ke Afganistan, Smarkand, Cyprus,dan Tripoli.
  2. Memperkukuhkan pertahanan dan membina tentera Islam.
  3. Menjadikan satu nashkah Al Quran sebagai bacaan yang rasmi (Mushaf Uthmani.)
  4. Membina jalan raya, jambatan, rumah rehat.
  5. Mengukuhkan peranan baitulmal untuk membiayai pembangunan negara dan memperkuat tentera Islam seperti pembelian senjata dan kapal.
  6. Mengekalkan sistem Jizyah.
  7. Manjadi utusan Rasulullah dalam Perjanjian Hudaibiyah.

PANDANGAN AHLI SUNNAH WAL JAMAAH TERHADAP SAIDINA UTHMAN


Menurut pandangan ahli Sunnah Wal Jamaah, beliau mengahwini dua orang puteri Rasulullah SAW dalam masa yang berbeza (membuatkan beliau digelar zunurain). Saidina Uthman RA merupakan salah seorang daripada sepuluh sahabat Nabi Muhammad SAW yang dijanjikan syurga.

Saidina Uthman mengahwini puteri Rasulullah SAW bernama Ruqayyah, dan setelah Ruqayyah meninggal dunia, beliau mengahwini Ummu Kalthum. Selepas Ummu Kalthum meninggal dunia, beliau telah berkahwin sebanyak 7 kali dan isteri terakhirnya bernama Nailah Binti Furaifisha. (Wallahualam)

Artikel Berkaitan

Leave a Reply

Your email address will not be published.

two × four =