Qunut Nazilah ialah doa yang dibaca ketika umat Islam ditimpa musibah besar seperti peperangan, penindasan, wabak, kebuluran atau bencana yang berat.
Tiada satu lafaz Qunut Nazilah yang diwajibkan untuk semua keadaan. Imam boleh membaca doa yang sesuai dengan musibah semasa tanpa melampaui batas dalam berdoa.Ringkasan: Qunut Nazilah dibaca dalam solat fardu ketika berlaku musibah besar yang menimpa umat Islam. Ia lazimnya dibaca selepas bangun daripada rukuk pada rakaat terakhir. Hukum dan perinciannya boleh berbeza mengikut mazhab, tetapi dalam mazhab Syafi‘i ia disunatkan ketika berlaku nazilah.
Apakah Maksud Qunut Nazilah?
Perkataan qunut antara lain digunakan bagi merujuk kepada doa yang dibaca ketika berdiri dalam solat. Perkataan nazilah pula bermaksud musibah, keadaan genting atau bencana besar yang menimpa manusia.
Qunut Nazilah ialah doa yang dibaca dalam solat fardu ketika berlaku musibah besar. Tujuannya adalah untuk memohon pertolongan, perlindungan, keselamatan dan kekuatan daripada Allah SWT.
Antara keadaan yang boleh menjadi sebab pembacaan Qunut Nazilah ialah peperangan, pembunuhan, penindasan, kebuluran, wabak, bencana alam atau ancaman besar terhadap keselamatan umat.
Maklumat Ringkas Qunut Nazilah
Tujuan: Memohon pertolongan dan perlindungan ketika musibah
Solat: Solat-solat fardu ketika berlaku nazilah
Waktu: Selepas bangun daripada rukuk pada rakaat terakhir
Berjemaah: Imam membaca dan makmum mengaminkan
Bersendirian: Boleh dibaca mengikut pandangan mazhab yang diikuti
Sujud sahwi: Tidak diperlukan jika tertinggal
Bacaan Qunut Nazilah
Antara lafaz Qunut Nazilah yang sering dibaca untuk memohon pertolongan dan kemenangan umat Islam ialah seperti dalam gambar berikut.
Maksudnya:
“Ya Allah, kami menyerahkan musuh-musuh kami kepada kekuasaan-Mu dan kami berlindung kepada-Mu daripada kejahatan mereka. Ya Allah, hancurkan kekuatan mereka, pecahkan pakatan mereka, lemahkan pendirian mereka dan gagalkan langkah mereka. Wahai Tuhan Yang Maha Memaksa, Maha Perkasa dan Maha Membalas, kalahkanlah mereka. Wahai Tuhan yang menurunkan kitab, menggerakkan awan dan mengalahkan tentera Ahzab, kalahkanlah mereka dan kurniakanlah kemenangan kepada kami.”
Contoh Doa Qunut Nazilah yang Ringkas
اللَّهُمَّ انْصُرِ الْمُسْلِمِينَ الْمُسْتَضْعَفِينَ، وَاحْفَظْهُمْ مِنَ الْفِتَنِ وَالْبَلَاءِ، وَاشْفِ مَرْضَاهُمْ، وَارْحَمْ مَوْتَاهُمْ، وَارْفَعْ عَنْهُمُ الظُّلْمَ وَالْعُدْوَانَ
Bacaan rumi:
Allahummansuril-musliminal-mustad‘afin, wahfazhum minal-fitani wal-bala’, wasyfi mardahum, warham mautahum, warfa‘ ‘anhumuz-zulma wal-‘udwan.
Maksudnya: Ya Allah, bantulah umat Islam yang ditindas. Peliharalah mereka daripada fitnah dan musibah, sembuhkanlah mereka yang sakit, rahmatilah mereka yang meninggal dunia dan angkatlah kezaliman serta pencerobohan daripada mereka.
Nota penting tentang lafaz Qunut Nazilah:
Lafaz dalam gambar bukan satu-satunya teks Qunut Nazilah. Imam boleh menggunakan doa lain yang sesuai dengan musibah semasa.
Doa hendaklah ditujukan kepada pihak yang benar-benar melakukan kezaliman dan bukan kepada sesuatu kaum secara umum tanpa alasan yang adil.
Lebih baik mendoakan keselamatan orang awam, penyembuhan mangsa, perlindungan kanak-kanak dan penghentian kezaliman, selain memohon kekalahan pihak yang melakukan pencerobohan.
Dalil Pelaksanaan Qunut Nazilah
Antara dalil Qunut Nazilah ialah peristiwa pembunuhan para sahabat yang dikenali sebagai qurra’ dalam tragedi Bi’r Ma‘unah.
فَقَنَتَ شَهْرًا يَدْعُو فِي الصُّبْحِ عَلَى أَحْيَاءٍ مِنْ أَحْيَاءِ الْعَرَبِ
“Baginda berqunut selama sebulan dalam solat Subuh dengan mendoakan terhadap beberapa kabilah Arab.”
Riwayat lain daripada Ibn Abbas RA menerangkan bahawa Rasulullah SAW membaca Qunut Nazilah dalam solat Zuhur, Asar, Maghrib, Isyak dan Subuh selepas membaca Sami‘allahu liman hamidah pada rakaat terakhir.
Makmum di belakang Baginda mengaminkan doa tersebut. Ini menjadi asas bahawa Qunut Nazilah boleh dibaca dalam solat fardu ketika umat Islam menghadapi musibah besar.
Hukum Membaca Qunut Nazilah
Dalam mazhab Syafi‘i, Qunut Nazilah disunatkan apabila berlaku musibah besar yang menimpa umat Islam.
Ia boleh dibaca dalam solat-solat fardu sepanjang musibah tersebut masih berlaku. Apabila musibah telah berakhir, bacaan itu tidak perlu diteruskan sebagai amalan tetap.
إِنْ نَزَلَتْ بِالْمُسْلِمِينَ نَازِلَةٌ كَخَوْفٍ أَوْ قَحْطٍ أَوْ وَبَاءٍ أَوْ نَحْوِ ذَلِكَ قَنَتُوا فِي جَمِيعِهَا وَإِلَّا فَلَا
“Jika umat Islam ditimpa musibah seperti ketakutan, kemarau, wabak atau seumpamanya, mereka berqunut dalam solat-solat tersebut. Jika tiada musibah, maka tidak dilakukan.”
Cara Melaksanakan Qunut Nazilah
❧1. Dilakukan dalam Solat Fardu
Qunut Nazilah dibaca ketika berlaku musibah besar dan bukan sebagai amalan tetap tanpa sebab.
❧2. Dibaca pada Rakaat Terakhir
Bacaan dilakukan pada rakaat terakhir selepas bangun daripada rukuk dan selepas membaca Sami‘allahu liman hamidah, Rabbana lakal hamd.
❧3. Imam Membaca dengan Suara yang Didengari
Dalam solat berjemaah, imam membaca doa dan makmum mengaminkan pada bahagian yang sesuai.
❧4. Mengangkat Tangan
Tangan boleh diangkat ketika berdoa sebagaimana amalan berdoa pada umumnya.
❧5. Tidak Perlu Sujud Sahwi jika Tertinggal
Qunut Nazilah ialah amalan sunat. Solat tetap sah jika ia tidak dibaca dan sujud sahwi tidak diperlukan.
❧6. Dihentikan Apabila Musibah Berakhir
Apabila keadaan telah kembali aman atau sebab nazilah telah berakhir, Qunut Nazilah tidak perlu diteruskan sebagai rutin tetap.
Perbezaan Qunut Nazilah dan Qunut Subuh
Qunut Subuh: Dibaca dalam solat Subuh menurut amalan mazhab Syafi‘i, sama ada terdapat musibah atau tidak.
Qunut Nazilah: Dibaca kerana berlaku musibah besar dan boleh dilakukan dalam solat-solat fardu.
Lafaz: Qunut Nazilah disesuaikan dengan keperluan dan keadaan semasa, manakala Qunut Subuh mempunyai lafaz yang biasa diamalkan.
Amalan Lain Ketika Berlaku Musibah
Selain Qunut Nazilah, umat Islam digalakkan memperbanyakkan doa, istighfar, taubat dan sedekah.
Bantuan berbentuk kewangan, makanan, rawatan, tempat perlindungan dan sokongan kemanusiaan juga perlu diberikan melalui saluran yang dipercayai.
Doa perlu disertai usaha yang nyata. Qunut Nazilah bukan pengganti kepada tindakan membantu mangsa dan menghentikan kezaliman melalui cara yang dibenarkan.
Bacaan Doa yang Lain
Pilih panduan doa di bawah untuk bacaan, maksud dan penerangannya.
Soalan Lazim Tentang Qunut Nazilah
Apakah Qunut Nazilah?
Qunut Nazilah ialah doa yang dibaca dalam solat fardu ketika berlaku musibah besar yang menimpa umat Islam.
Bilakah Qunut Nazilah dibaca?
Ia dibaca selepas bangun daripada rukuk pada rakaat terakhir dalam solat fardu ketika musibah masih berlaku.
Adakah Qunut Nazilah hanya dibaca dalam solat Subuh?
Tidak. Berdasarkan beberapa riwayat, ia boleh dibaca dalam solat-solat fardu ketika berlaku nazilah.
Bolehkah Qunut Nazilah dibaca ketika solat bersendirian?
Dalam mazhab Syafi‘i, ia boleh dibaca ketika berjemaah atau bersendirian apabila berlaku musibah besar.
Adakah lafaz Qunut Nazilah mesti sama?
Tidak. Doa boleh disesuaikan dengan musibah semasa selagi maksudnya baik dan tidak melampaui batas.
Perlukah sujud sahwi jika terlupa Qunut Nazilah?
Tidak. Solat tetap sah dan sujud sahwi tidak diperlukan kerana Qunut Nazilah ialah amalan sunat.
Bilakah Qunut Nazilah perlu dihentikan?
Ia dihentikan apabila sebab musibah telah berakhir atau keadaan kembali pulih.
Penutup
Qunut Nazilah merupakan antara bentuk doa yang disyariatkan ketika umat Islam menghadapi musibah besar. Ia mengajar umat supaya bersatu memohon pertolongan dan perlindungan daripada Allah SWT.
Doa tersebut boleh disesuaikan dengan keadaan semasa dan tidak terhad kepada satu lafaz tertentu. Imam juga perlu menjaga adab serta tidak melampaui batas ketika mendoakan pihak yang melakukan kezaliman.
Semoga Allah melindungi mereka yang ditindas, menyembuhkan mangsa, menghentikan kezaliman dan mengurniakan keamanan kepada seluruh manusia. Wallahualam. ❧
Rujukan Utama
- Sahih al-Bukhari – hadis Anas bin Malik RA tentang Qunut Nazilah selepas peristiwa Bi’r Ma‘unah.
- Riwayat Abu Daud dan Ahmad – hadis Ibn Abbas RA tentang Qunut Nazilah dalam solat-solat fardu.
- Kitab-kitab fiqh mazhab Syafi‘i berkaitan hukum Qunut Nazilah.
- Al-Quran, Surah Nuh, ayat 10–11 berkaitan istighfar dan rahmat Allah.
- Penjelasan institusi agama berkaitan pelaksanaan Qunut Nazilah ketika peperangan, wabak dan bencana.
Nota editorial: Rujukan khusus kepada wabak Covid-19 telah dikeluarkan supaya artikel kekal relevan. Maksud lafaz doa juga diperhalus agar tidak menggambarkan satu bacaan sebagai satu-satunya teks Qunut Nazilah.