1. Pengertian Mad Ta’zim (مد التعظيم)
Definisi bahasa, istilah tajwid dan konsep mad maknawiMad Ta’zim (مد التعظيم) atau turut dikenali sebagai Mad al-Mubalaghah (مد المبالغة) merupakan hukum mad yang tergolong dalam kategori Mad Maknawi (mad yang dipanjangkan bukan semata-mata kerana faktor lafaz sukun atau hamzah, tetapi untuk menzahirkan keagungan makna ketuhanan).
- Al-Mad (المد): Memanjangkan suara bacaan.
- Al-Ta’zim (التعظيم): Pengagungan, pemuliaan, atau membesarkan kebesaran Allah SWT.
Memanjangkan sebutan huruf Alif pada Laa An-Nafiyah (لَا النافية للجنس / huruf penafian) dalam kalimah Tauhid seperti لَآ إِلَٰهَ إِلَّا اللَّهُ dengan kadar 4 harakat khusus bagi qari yang membaca Mad Jaiz Munfasil secara pendek (Qashr 2 harakat).
2. Rahsia & Tujuan Pengagungan Kalimah Tauhid
Mengapa lafaz penafian ketuhanan dipanjangkan suaranya?Tujuan utama Mad Ta’zim adalah untuk menyempurnakan penafian mutlak terhadap segala bentuk sembahan selain Allah SWT, kemudian mengukuhkan penetapan tauhid hanya kepada Allah semata-mata.
“Memanjangkan lafaz ‘Laa’ pada kalimah tauhid berfungsi menzahirkan penolakan dan pengingkaran yang bersungguh-sungguh (al-Mubalaghah fi an-Nafyi) terhadap tuhan-tuhan palsu, serta membesarkan keesaan zat Allah yang Maha Esa.”
3. Kedudukan Mad Ta’zim Mengikut Jalur Toriq Qiraat
Perbezaan antara Toriq Asy-Syatibiyyah dan Toriq Thoyyibatun Nasyr1. Bagi Toriq Asy-Syatibiyyah (Umum di Malaysia)
Dalam bacaan riwayat Hafs Toriq Asy-Syatibiyyah, semua Mad Jaiz Munfasil sememangnya dibaca dengan 4 atau 5 harakat. Oleh itu, lafaz لَآ إِلَٰهَ secara automatik telah dibaca 4 atau 5 harakat di bawah hukum Mad Jaiz Munfasil.
2. Bagi Toriq Thoyyibatun Nasyr (Qashr Munfasil)
Bagi qari yang membaca Mad Jaiz Munfasil dengan 2 harakat sahaja (Qashr), mereka membuat pengecualian khas pada kalimah tauhid untuk memanjangkannya sebanyak 4 harakat sebagai Mad Ta’zim.
4. Kadar Harakat Bacaan Mad Ta’zim
Ketetapan panjang suara semasa melafazkan kalimah tauhidMad Ta’zim dibaca dengan kadar 4 harakat (Tawassut) pada sebutan huruf Alif kalimah لَآ sebelum menyambung sebutan ke kalimah إِلَٰهَ.
5. Jadual Contoh Kalimah Mad Ta’zim Dalam Al-Quran
Contoh ayat-ayat agung yang mengandungi kalimah penafian tauhid6. Perbandingan: Mad Ta’zim vs Mad Jaiz Munfasil Biasa
Jadual perbezaan dari sudut sebab, skop kalimah dan kadar harakat7. Kesilapan Lazim Semasa Membaca Mad Ta’zim
Kelemahan sebutan yang kerap berlaku pada kalimah tauhidMembaca Laa ilaaha secara terburu-buru dengan 1 harakat sahaja seolah-olah tiada huruf mad pada kalimah Laa.
Melagukan suara terlalu lama pada huruf Alif Laa sehingga mencecah 7 atau 8 harakat melebihi batas kaedah tajwid.
Berhenti seketika (saktah) antara perkataan Laa dan Ilaaha, sedangkan penafian dan penetapan mestilah bersambung dalam satu nafas.
Bagi pembaca Toriq Asy-Syatibiyyah, membezakan harakat antara Mad Ta’zim (dibaca 6 harakat) dengan Mad Jaiz lain (dibaca 4 harakat) tanpa sandaran jalur periwayatan yang betul.
Pelajari Panduan Ilmu Tajwid Berkaitan
Kukuhkan kefahaman bacaan al-Quran anda dengan merujuk topik-topik asas dan cabang tajwid berikut:
9. Soalan Lazim (FAQ) Mengenai Mad Ta’zim
Jawapan ringkas dan padat bagi kemusykilan tajwid1. Apakah maksud Mad Ta’zim secara ringkas?
Ia adalah hukum memanjangkan sebutan huruf Alif pada kalimah penafian tauhid ‘Laa’ (لَا إِلَٰهَ إِلَّا اللَّهُ) sebanyak 4 harakat untuk mengagungkan keesaan Allah SWT.
2. Apakah nama lain bagi Mad Ta’zim?
Ia juga dinamakan sebagai Mad al-Mubalaghah (مد المبالغة) kerana menunjukkan kesungguhan dan penegasan mutlak dalam menafikan ketuhanan selain Allah.
3. Berapakah kadar harakat Mad Ta’zim?
Kadarnya adalah 4 harakat (Tawassut) bagi qari yang membaca melalui jalur Qashr al-Munfasil.
4. Adakah pembaca Toriq Asy-Syatibiyyah perlu mengasingkan Mad Ta’zim?
Bagi pembaca Toriq Asy-Syatibiyyah (bacaan umum di Malaysia), kalimah لَآ إِلَٰهَ sudah termasuk dalam hukum Mad Jaiz Munfasil yang sememangnya dibaca 4 atau 5 harakat.
5. Apakah perbezaan Mad Lafzi dan Mad Maknawi?
Mad Lafzi terhasil kerana sebab sebutan fizikal (seperti adanya Hamzah atau Sukun), manakala Mad Maknawi (seperti Mad Ta’zim) dipanjangkan bagi menghayati dan membesarkan makna ayat.
6. Apakah contoh ayat al-Quran yang paling masyhur bagi Mad Ta’zim?
Contoh paling utama adalah pada permulaan Ayat Kursi (Surah Al-Baqarah: 255): اللَّهُ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ الْحَيُّ الْقَيُّومُ.
7. Apakah yang dimaksudkan dengan Mad Tabri’ah?
Mad Tabri’ah (مد التبرئة) adalah pasangan kepada Mad Ta’zim, iaitu memanjangkan huruf Laa pada kalimah penafian keraguan seperti لَا رَيْبَ فِيهِ dalam sebahagian jalur qiraat (seperti riwayat Hamzah).
8. Apakah hukum memanjangkan Mad Ta’zim ketika waqaf pada kalimah ‘Laa’?
Tidak harus berhenti (waqaf) pada kalimah ‘Laa’ kerana ia adalah Waqaf Qabih (berhenti yang buruk) yang merosakkan maksud ayat tauhid. Jika terpaksa berhenti kerana terputus nafas, ia dibaca 2 harakat (Mad Asli) dan wajib dimulakan semula.
📚 Rujukan & Sumber Kitab Tajwid Muktabar:
- An-Nasyr fil Qira’at Al-‘Asyr – Imam Ibn Al-Jazari.
- Thoyyibatun Nasyr fi Al-Qira’at Al-‘Asyr – Imam Ibn Al-Jazari.
- Hidayatul Qari ila Tajwidi Kalamil Bari – Syeikh Abdul Fattah Al-Marsafi.
- Ithaf Fudala’ Al-Basyar fi Al-Qira’at Al-Arba’ata ‘Asyar – Syeikh Ahmad Al-Banna Ad-Dimyati.