1. Pengertian Mad Silah Thawilah (مد الصلة الطويلة)
Definisi sudut bahasa, istilah tajwid dan kaitannya dengan Mad Far’iMad Silah Thawilah (مد الصلة الطويلة) atau dikenali juga sebagai Mad Silah Kubra merupakan cabang Mad Far’i yang terhasil disebabkan pertemuan huruf mad pada Ha Dhamir dengan huruf Hamzah pada kalimah berikutnya. Dari segi hukum dan kadar panjang harakat, ia disamakan hukumnya dengan Mad Jaiz Munfasil (Mulhaq bil-Maddil Jaizil Munfasil).
- Al-Mad (المد): Memanjangkan suara bacaan.
- Al-Silah (الصلة): Hubungan atau penyambungan suara Ha Dhamir.
- Al-Thawilah (الطويلة): Panjang (kadar 4 atau 5 harakat).
Ha Dhamir (ـهُ / ـهِ) yang berbaris dhommah atau kasrah diapit di antara dua huruf berbaris hidup, dan huruf selepasnya ialah huruf Hamzah Qata’ (ء / أ) pada kalimah berikutnya ketika bacaan disambung (wasal).
2. Syarat Pembentukan & Faktor Kewujudan Hamzah
Formula lengkap terbentuknya Mad Silah ThawilahPerbezaan tunggal yang mengubah Mad Silah Qasirah (2 harakat) menjadi Mad Silah Thawilah (4/5 harakat) adalah kehadiran huruf Hamzah Qata’ sejurus selepas Ha Dhamir. Keberadaan hamzah ini menuntut lidah memanjangkan suara mad lebih daripada kadar biasa untuk memudahkan perpindahan makhraj dari Ha ke Hamzah.
3. Kadar Harakat Bacaan (4 atau 5 Harakat)
Ketetapan mengikut Tariq Asy-Syatibiyyah (Hafs ‘An ‘Asim)Dalam riwayat Hafs daripada Imam ‘Asim melalui Toriq Asy-Syatibiyyah, Mad Silah Thawilah diharuskan dibaca dengan kadar 4 atau 5 harakat ketika bacaan bersambung (wasal).
4. Simbol Mad Silah Thawilah Dalam Mushaf Rasm Uthmani
Perbezaan simbol tanda ombak beralun di atas Wau/Ya kecilDiletakkan selepas Ha dhommah yang bertemu Hamzah (contoh: مَالَهُۥٓ أَخْلَدَهُ).
Diletakkan selepas Ha kasrah yang bertemu Hamzah (contoh: بِهِۦٓ إِلَّا).
5. Jadual Contoh Kalimah Mad Silah Thawilah Dalam Al-Quran
Contoh ayat melibatkan Ha Dhamir dhommah, kasrah dan kata tunjuk6. Perbandingan Hukum: Ketika Wasal (Sambung) vs Waqaf (Berhenti)
Perubahan sebutan apabila bacaan dihentikanApabila Dibaca Secara Wasal (Menyambung):
Mad Silah Thawilah berkuat kuasa. Suara Ha Dhamir dipanjangkan sebanyak 4 atau 5 harakat sebelum menyebut huruf Hamzah.
Apabila Dibaca Secara Waqaf (Berhenti):
Mad Silah gugur sepenuhnya. Huruf Ha Dhamir dimatikan menjadi Ha’ Sakinah (هْ / Ha mati) tanpa sebarang mad.
7. Perbandingan: Mad Silah Thawilah vs Mad Silah Qasirah
Jadual ringkas membezakan kedua-dua bahagian Mad Silah8. Kesilapan Lazim Semasa Membaca Mad Silah Thawilah
Kelemahan biasa yang kerap ditemui ketika membaca kalimah iniMembaca Mad Silah Thawilah dengan kadar 2 harakat sahaja seperti Silah Qasirah (mengabaikan kehadiran huruf Hamzah selepasnya).
Memberhentikan bacaan pada kalimah مَالَهُۥٓ dengan memanjangkan suara (sepatutnya dibaca Maalah dengan Ha mati).
Membaca Mad Jaiz Munfasil dengan 4 harakat tetapi membaca Mad Silah Thawilah dengan 5 harakat dalam satu sesi tilawah yang sama.
Membuat hentian jeda atau memutuskan nafas di antara mad Ha Dhamir dan huruf Hamzah tanpa meneruskan aliran suara secara bertajwid.
Pelajari Panduan Ilmu Tajwid Berkaitan
Kukuhkan kefahaman bacaan al-Quran anda dengan merujuk topik-topik asas dan cabang tajwid berikut:
10. Soalan Lazim (FAQ) Mengenai Mad Silah Thawilah
Jawapan ringkas dan padat bagi kemusykilan tajwid1. Apakah maksud Mad Silah Thawilah secara ringkas?
Ia adalah hukum mad yang berlaku apabila huruf Ha Dhamir (ـهُ / ـهِ) yang berbaris hidup diapit oleh dua huruf berbaris hidup, dan huruf selepasnya ialah huruf Hamzah pada kalimah berikutnya.
2. Berapakah kadar panjang harakat Mad Silah Thawilah?
Dalam riwayat Hafs daripada Imam ‘Asim melalui Toriq Asy-Syatibiyyah, ia dibaca dengan kadar 4 atau 5 harakat ketika wasal (mengikut kadar Mad Jaiz Munfasil).
3. Bagaimanakah cara mengenali Mad Silah Thawilah dalam mushaf?
Ia ditandai dengan simbol Wau kecil (ۥٓ) atau Ya kecil (ۦٓ) yang diletakkan tanda mad ombak beralun (علامة المد) di atasnya, diikuti dengan huruf Hamzah.
4. Apakah yang berlaku jika qari berhenti (waqaf) pada kalimah Mad Silah Thawilah?
Hukum Mad Silah gugur sepenuhnya dan huruf Ha tersebut dibaca sebagai Ha’ Sakinah (هْ / Ha mati) tanpa sebarang mad (contoh: Maalah).
5. Mengapakah kadar harakatnya disamakan dengan Mad Jaiz Munfasil?
Kerana huruf mad (Wau/Ya Silah) berada di hujung kalimah pertama dan huruf Hamzah berada di awal kalimah kedua (terpisah dalam dua kalimah yang berbeza), sama seperti struktur Mad Jaiz Munfasil.
6. Apakah nama lain bagi Mad Silah Thawilah?
Ia juga sering dinamakan dalam kitab-kitab tajwid sebagai Mad Silah Kubra (مد الصلة الكبرى).
7. Adakah isim isyarah ‘Haazihii’ boleh menjadi Mad Silah Thawilah?
Ya, jika kalimah هَٰذِهِۦٓ bertemu dengan huruf Hamzah (seperti هَٰذِهِۦٓ أُمَّتُكُمْ), ia dibaca dengan kadar 4 atau 5 harakat.
8. Bolehkah membaca Mad Silah Thawilah 2 harakat?
Hanya diharuskan bagi qari yang membaca melalui jalur Toriq Thoyyibatun Nasyr (Qashr al-Munfasil). Namun bagi Toriq Asy-Syatibiyyah (bacaan umum di Malaysia), wajib dibaca 4 atau 5 harakat.
📚 Rujukan & Sumber Kitab Tajwid Muktabar:
- Tuhfatul Athfal – Syeikh Sulaiman Al-Jamzuri.
- Al-Muqaddimah Al-Jazariyyah – Imam Ibn Al-Jazari.
- Hidayatul Qari ila Tajwidi Kalamil Bari – Syeikh Abdul Fattah Al-Marsafi.
- Nihayatul Qaulil Mufid fi Ilmit Tajwid – Syeikh Muhammad Makki Nasr.